۞ لَّيْسَ ٱلْبِرَّ أَن تُوَلُّوا۟ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ ٱلْمَشْرِقِ وَٱلْمَغْرِبِ وَلَـٰكِنَّ ٱلْبِرَّ مَنْ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ وَٱلْكِتَـٰبِ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ وَءَاتَى ٱلْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ ذَوِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينَ وَٱبْنَ ٱلسَّبِيلِ وَٱلسَّآئِلِينَ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَـٰهَدُوا۟ ۖ وَٱلصَّـٰبِرِينَ فِى ٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَحِينَ ٱلْبَأْسِ ۗ أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُوا۟ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُتَّقُونَ﴿۱۷۷﴾

نیکی [همه‌] آن نیست که [به عنوان قبله‌] متوجّه مغرب و مشرق شوید، بلکه نیکی، [رفتار‌] کسی است که خدا و روز واپسین و فرشتگان و کتاب [آسمانی‌] و پیامبران را باور دارد و مال [خود‌] را با وجود دوست داشتنش(۱) به خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و درراه ماندگان و درخواست‌‌کنندگان ببخشد و در راه [آزاد کردن‌] اسیران(۲) صرف کند و به نماز بایستد و زکات بدهد و نیز کسانی که به عهدی که بسته‌اند، وفا کنند و [به ویژه‌] آنها که در برابر سختی و گزند و نیز به هنگام کارزار، پایدار(۳) باشند؛ آنها [که به این اوصاف آراسته‌اند‌] صدیق و پرواپیشه‌اند.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُتِبَ عَلَيْكُمُ ٱلْقِصَاصُ فِى ٱلْقَتْلَى ۖ ٱلْحُرُّ بِٱلْحُرِّ وَٱلْعَبْدُ بِٱلْعَبْدِ وَٱلْأُنثَىٰ بِٱلْأُنثَىٰ ۚ فَمَنْ عُفِىَ لَهُۥ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ فَٱتِّبَاعٌۢ بِٱلْمَعْرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَـٰنٍ ۗ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗ فَمَنِ ٱعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴿۱۷۸﴾

ای ایمان‌آوردگان، در مورد کشته‌شدگان(۱) [در نظام قبیله‌ای که شناخت یا تعقیب قاتل میسر نیست‌]، بر شما [حق‌] قصاص مقرّر شده است: آزاد در برابر آزاد، اسیر در برابر اسیر، زن در برابر زن، [مرد در برابر مرد؛ تا موجبات درگیری دو گروه فراهم نگردد؛ حتّی سعی کنید با توافق و اخذ خون بها، غائله را ختم کنید‌] و هر [قاتلی‌] که حق قصاص از [خون‌] برادر [دینی ا‌] ش بر او بخشوده شد، [متقابلاً‌] به شایستگی رفتار کند و [خونبها را‌] با نیکویی بپردازد(۲)؛ این [حکم،‌] سهل‌گیری و رحمتی است از جانب ‌صاحب‌اختیارتان؛ و هر که بعد از آن [توافق،‌] تجاوز کند، مجازاتی دردناک [در انتظار‌] دارد(۳).

وَلَكُمْ فِى ٱلْقِصَاصِ حَيَوٰةٌ يَـٰٓأُو۟لِى ٱلْأَلْبَـٰبِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ﴿۱۷۹﴾

ای خردمندان، در این قصاص(۱) برای شما [تداوم‌] حیات است [نه در قصاص کور و وحشی جاهلیت‌]، بسا که پرواپیشه شوید.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا ٱلْوَصِيَّةُ لِلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ بِٱلْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى ٱلْمُتَّقِينَ﴿۱۸۰﴾

مقرّر شد بر شما که چون مرگ یکی از شما فرا رسید و مالی [از خود‌] به جای گذارد، برای پدر و مادر و نزدیکان، به شیوه‌ای شایسته که سزاوار پرواپیشگان است، وصیت کند.

فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعْدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثْمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴿۱۸۱﴾

آنان که وصیت را پس از شنیدنش [آگاهانه‌] تغییر دهند، گناهش متوجّه [وصیت‌‌کننده نیست، بلکه بر عهده‌] کسانی است که عامل این تغییر بوده‌اند؛ که خدا شنوا و داناست.