سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلْخُرْطُومِ﴿۱۶﴾

بر بینی‌اش داغ [رسوایی‌] خواهیم نهاد.

إِنَّا بَلَوْنَـٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ أَصْحَـٰبَ ٱلْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا۟ لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ﴿۱۷﴾

آنان را آزمودیم، همان‌گونه که صاحبان باغ را؛ آنگاه که سوگند خوردند صبحگاهان میوه‌اش را خواهند چید،

وَلَا يَسْتَثْنُونَ﴿۱۸﴾

و «إن شاءاللّه» نگفتند.

فَطَافَ عَلَيْهَا طَآئِفٌ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَآئِمُونَ﴿۱۹﴾

و در حالی که خفته بودند، آفتی فراگیر از جانب ‌صاحب‌اختیارت بر آن [باغ‌] زد.

فَأَصْبَحَتْ كَٱلصَّرِيمِ﴿۲۰﴾

و [بستانشان‌] به خاک سیاه نشست.

فَتَنَادَوْا۟ مُصْبِحِينَ﴿۲۱﴾

صبحگاهان یکدیگر را فراخواندند،

أَنِ ٱغْدُوا۟ عَلَىٰ حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰرِمِينَ﴿۲۲﴾

که اگر مصمّم به چیدن میوه‌ها هستید، بامدادان به کشتزار خود درآیید.

فَٱنطَلَقُوا۟ وَهُمْ يَتَخَـٰفَتُونَ﴿۲۳﴾

به راه افتادند، در حالی که آهسته می‌گفتند:

أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا ٱلْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌ﴿۲۴﴾

امروز نباید در بوستان، هیچ بینوایی بر شما وارد شود،

وَغَدَوْا۟ عَلَىٰ حَرْدٍ قَـٰدِرِينَ﴿۲۵﴾

صبحدم رهسپار شدند، در حالی که [به تصوّر خود‌] بر منع مستمندان توانا بودند.

فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوٓا۟ إِنَّا لَضَآلُّونَ﴿۲۶﴾

چون بستان را [به آن حال‌] دیدند، گفتند: اشتباه آمده‌ایم،

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ﴿۲۷﴾

نه، بلکه همه چیز را از دست داده‌ایم(۱).

قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ﴿۲۸﴾

عاقل‌ترینشان گفت: مگر به شما نگفتم چرا [خدای را‌] تقدیس نمی‌کنید؟

قَالُوا۟ سُبْحَـٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَـٰلِمِينَ﴿۲۹﴾

گفتند: ‌صاحب‌اختیارمان را تقدیس می‌کنیم؛ ما خود [در حق خویش‌] ستم کرده‌ایم.

فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَلَـٰوَمُونَ﴿۳۰﴾

آنگاه ملامت‌کنان به یکدیگر روی آوردند.

قَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَـٰغِينَ﴿۳۱﴾

[و‌] گفتند: وای بر ما که طغیانگر بودیم.

عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ﴿۳۲﴾

چه بسا ‌صاحب‌اختیارمان بهتر از آن را به ما بازدهد؛ ما به سوی ‌صاحب‌اختیارمان روی می‌بریم.

كَذَٰلِكَ ٱلْعَذَابُ ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْـَٔاخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ﴿۳۳﴾

چنین است مجازات [دنیا‌]؛ و کاش می‌دانستند که مجازات آخرت سخت‌تر است.

إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ﴿۳۴﴾

پرواپیشگان، نزد ‌صاحب‌اختیارشان باغهای پرنعمت بهشت را دارند.

أَفَنَجْعَلُ ٱلْمُسْلِمِينَ كَٱلْمُجْرِمِينَ﴿۳۵﴾

آیا [ممکن است‌] مردمی را که [در برابر پروردگارشان‌] تسلیمند(۱)، همچون بزهکاران قرار دهیم(۲)؟

مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ﴿۳۶﴾

شما را چه می‌شود؟! چگونه داوری می‌کنید؟!

أَمْ لَكُمْ كِتَـٰبٌ فِيهِ تَدْرُسُونَ﴿۳۷﴾

مگر کتابی [آسمانی‌] دارید و به آن استناد می‌کنید؟!

إِنَّ لَكُمْ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ﴿۳۸﴾

و به نفع شما حاوی هر مطلبی است که بخواهید؟!

أَمْ لَكُمْ أَيْمَـٰنٌ عَلَيْنَا بَـٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۙ إِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُونَ﴿۳۹﴾

یا پیمان مؤکدی تا قیامت با ما دارید که هر چه قضاوت کنید، حق شماست؟

سَلْهُمْ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ﴿۴۰﴾

از آنان بپرس کدامشان بر این [پیمان‌] ضامنند؛

أَمْ لَهُمْ شُرَكَآءُ فَلْيَأْتُوا۟ بِشُرَكَآئِهِمْ إِن كَانُوا۟ صَـٰدِقِينَ﴿۴۱﴾

یا معبودانی دارند که [در قدرت با خدا‌] شریکند؟ اگر راست می‌گویند، آنان را معرّفی کنند.

يَوْمَ يُكْشَفُ عَن سَاقٍ وَيُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ﴿۴۲﴾

روزی که بحران و دشواری آشکار شود(۱) و شرک‌‌‌ورزان به سجود فرا خوانده شوند و قادر [به انجام آن‌] نیستند،