يُقَلِّبُ ٱللَّهُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّأُو۟لِى ٱلْأَبْصَـٰرِ﴿۴۴﴾

خدا شب و روز را می‌گرداند؛ در این [پدیده‌] برای اهل بصیرت(۱)، مسلّماً عبرتی است.

وَٱللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَآبَّةٍ مِّن مَّآءٍ ۖ فَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰ بَطْنِهِۦ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰ رِجْلَيْنِ وَمِنْهُم مَّن يَمْشِى عَلَىٰٓ أَرْبَعٍ ۚ يَخْلُقُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ﴿۴۵﴾

خدا هر موجود زنده‌ای را از آب آفریده است؛ گروهی از آنها بر شکم می‌خزند، برخی بر دو پا راه می‌روند، و برخی بر چهار [پا‌]؛ خدا هر چه بخواهد، می‌آفریند و بر هر کاری تواناست.

لَّقَدْ أَنزَلْنَآ ءَايَـٰتٍ مُّبَيِّنَـٰتٍ ۚ وَٱللَّهُ يَهْدِى مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ﴿۴۶﴾

به تحقیق آیاتی روشنگر نازل کردیم؛ و خدا [به آن آیات‌] هر که را خواهد، به راه راست هدایت خواهد کرد(۱).

وَيَقُولُونَ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّىٰ فَرِيقٌ مِّنْهُم مِّنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ﴿۴۷﴾

می‌گویند: به خدا و رسول ایمان آورده‌ایم و اطاعت کردیم، آنگاه گروهی از آنان پس از این [اقرار‌] روی برمی‌تابند؛ آنان [در حقیقت‌] ایمان ندارند(۱).

وَإِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذَا فَرِيقٌ مِّنْهُم مُّعْرِضُونَ﴿۴۸﴾

وقتی به سوی خدا و رسولش فرا خوانده می‌شوند تا میان آنان داوری کند، باز هم گروهی از آنها اعراض می‌کنند.

وَإِن يَكُن لَّهُمُ ٱلْحَقُّ يَأْتُوٓا۟ إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ﴿۴۹﴾

[ولی‌] اگر [در اختلاف‌] ذی حق باشند، با کمال انقیاد [برای داوری‌] نزد رسول می‌آیند.

أَفِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَمِ ٱرْتَابُوٓا۟ أَمْ يَخَافُونَ أَن يَحِيفَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُولُهُۥ ۚ بَلْ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ﴿۵۰﴾

آیا در دلهاشان بیماری است یا [در حسن نیت پیامبر‌] شک دارند، یا ترس دارند که خدا و رسولش بر آنان ستمی روا دارند؟! [نه‌] بلکه خودشان ستمکارند.

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ﴿۵۱﴾

مؤمنان راستین وقتی به سوی خدا و رسولش فرا خوانده می‌شوند تا میان آنان داوری کند، گفتارشان این است که: شنیدیم و اطاعت کردیم؛ و آنان رستگارند(۱).

وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَخْشَ ٱللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْفَآئِزُونَ﴿۵۲﴾

البته آنان که از خدا و رسولش اطاعت کنند و خداترس باشند(۱) و در برابر او پروا کنند، کامیابند.

۞ وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَـٰنِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ ۖ قُل لَّا تُقْسِمُوا۟ ۖ طَاعَةٌ مَّعْرُوفَةٌ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرٌۢ بِمَا تَعْمَلُونَ﴿۵۳﴾

با سوگندهای سخت خود، به خدا سوگند یاد کردند که اگر به آنان دستور [عزیمت برای جهاد‌] دهی، البته راه می‌افتند؛ بگو: سوگند مخورید؛ طاعتی شایسته [نشان دهید‌]، که خدا به رفتارتان آگاه است.